Keywords
musiqashunoslik,
ta’lif, iyqo’,
ritm, usul,
matematika, astronomiya
monodiya, kitab, fan.
How to Cite
Abstract
Buyuk qomusiy alloma, Sharq musiqa ilmining asoschisi Abu Nasr Forobiy (873-950) bizga boy ilmiy meros qoldirdi. Jumladan, alloma о‘zining «Kitabul-musika al-kabir», «Kitabul iyqa’at» va «Kitab fi ixsaul-iyqa’at» nomli ilmiy asarlarida kasbiy monodiyaning poydevor sifatlarini ilmiy- nazariy asoslab berishga muvaffaq bо‘lgan. Shu asnoda Forobiyning musiqashunoslik sohasiga qо‘shgan ulkan hissasi о‘laroq musiqa amaliyoti ham yangi bosqichga yuksalib, pirovardida о‘rta asr Sharqining yirik shaharlarida maqomlar tizimining yuzaga kelishi uchun muhim zamin hozirlangan edi.
References
Abu Nasr al-Forobiy. Kitabul-musiqa al-kabir (arab tilidan tarjima va izohlar A.Nazarovniki) //Musiqa ijodiyoti masalalari. – T.: “Qatortol-Kamolot”, 1997.
Даукеева С. Философия музыки Абу Насра Мухаммада аль-Фараби. Алматы, 2002.
Исфахани, Абул Фарадж. Книга песен. М., Наука, 1980.
«Kitabul iyqa’at» – Tо‘pkopi saroyi, Ahmad III kutubxonasi, inv. № 1878.
«Kitab fi ixsaul-iyqa’at» – Istanbul, Manisa kutubxonasi, inv.№ 1705.
Nazarov A. Foroboiy va Ibn Sino musiqiy ritmika xususida (Mumtoz iyqo’ nazariyasi). – T., 1995.
Mо‘jiziy, Ismatulloh ibn Ne’matulloh. Tavorixi musiqiyun.– Toshkent, “Mumtoz sо‘z”, 2010, 20-21 b.
Oripov Z. X-XV Asrlar Markaziy Osiyo musiqa manbashunosligi. –T.: “Navrо‘z”, 2017.
Tо‘rayev F. Buxoro mug‘anniylari. – T.: “Fan”, 2008.
Farmer H.G.The Music of Islam. London. Oxford – V. – Toronto, 1957, pp. 458-459.
Erlanger R.d’ La musique arabe. I,II,III Paris.: Librairie Orintalist Pauln Yeuthner. 1935.
Turgunova N. Dutor. “Imom al-Buxoriy saboqlari” jurnali. – T., №4. 2007. 312-313 b.
Xudoyev G‘. Buxoro mumtoz musiqa an’analari zamonaviy talqinda. “Buxoro davlat universiteti ilmiy axboroti” jurnali. – Buxoro. 2012. №4. – B.66-69.
Khudoev G. Peering into culture of Ancient Bukhara. Journal of Literature and Art Studies. USA. Volume 5, Number 8 August 2015. – p. 630-633.